Stage

Onze gemeente gaat een actief stagebeleid voeren. Vandaag mocht ik samen met Marieke Jas van het ROC Leiden, een stageconvenant ondertekenen. Voor die gelegenheid waren ook een aantal stagiaires en mensen van de Hogeschool Leiden en de Universiteit aanwezig.

Vanaf vandaag gaan we met het ROC informatie met betrekking tot 'vraag en aanbod' uitwisselen. Hierdoor kunnen we naar verwachting veel meer stageplekken creëren dan vroeger het geval was. Het is een manier om meer jonge mensen met nieuwe ideeën aan onze organisatie te binden. Ook kunnen we op deze manier laten zien, dat de gemeente een interessante plek is om te werken. Bovendien gaan we stagiares volgen nadat ze weer bij de gemeente weg zijn. Goede mensen kunnen dan een briefje van ons verwachten nadat ze eindexamen hebben gedaan. De gemeente is immers altijd op zoek naar goede nieuwe mensen.

Voor we tot ondertekening overgingen had ik een leuk gesprek met een aantal stagiaires die op dit moment binnen de gemeente werken. Daarbij ging het om studenten van onder meer de Universiteit Leiden, de Haagse Hogeschool en het ROC. Zij lopen stage bij uiteenlopende afdelingen, van ICT tot bestuursondersteuning en sociale zaken.


Het convenant dat we vandaag hebben getekend is wat mij betreft de aftrap voor een actiever stagebeleid, waarbij we ook beter willen samenwerken met andere onderwijsinstellingen.

Tot ziens.

Handtekening

Vandaag was ik bij de Hogeschool Leiden om samen met Paul van Maanen (voorzitter college van bestuur) een overeenkomst te tekenen voor een opleidingstraject voor alle leidinggevenden van de gemeente. Het komt niet zo vaak voor dat ik als wethouder Personeelszaken een overeenkomst mag tekenen.

De gemeente Leiden heeft veel ambities en veel te doen voor de stad. Dat vraagt veel van de medewerkers, maar ook van de leidinggevenden. Het doel van de opleiding is om leidinggevenden nog beter toe te rusten voor hun taak. Zij zijn tenslotte er voor verantwoordelijk dat de medewerkers met veel plezier hun werk doen en tot mooie resultaten komen voor de stad.

Voor het opleidingstraject zijn de Hogeschool Leiden en Universiteit Leiden als beste uit de aanbestedingsprocedure gekomen. Zij hebben voor de gemeente een programma samengesteld dat zo Leids mogelijk is en waarbij veelal vanuit de praktijk gewerkt wordt. Het fenomeen ‘leiderschap’ komt aan de orde evenals het op een goede manier leiding geven en medewerkers inspireren en sturen.

Het bijzondere van deze overeenkomst is dat we dit scholingsprogramma samen met twee belangrijke partners uit de stad gaan doen. Het programma start in 2010 en loopt tot eind 2011.
In het totaal zullen ongeveer 85 leidinggevenden het Management Development Traject volgen. Het opleidingstraject wordt verzorgd in de nieuwbouw van Hogeschool Leiden aan de Zernikedreef.

Tot ziens.

Regie

Het komt niet zo vaak voor dat ik reageer op een van de talrijke discussies op de site van de PvdA in Leiden. Vandaag heb ik daarop een uitzondering gemaakt. Het ging over het programma 'Regie op Maat' waarvoor ik als wethouder verantwoordelijkheid draag. Om precies te zijn ging het over de verzelfstandiging van de gemeentelijke afdeling Stedelijk Beheer. De intergrale tekst van mijn reactie treft u hieronder aan.

Met stijgende verbazing heb ik kennis genomen van de stortvloed aan reacties op deze site met betrekking tot het voornemen van het college om de afdeling Stedelijk Beheer om te vormen in een NV Beheer Openbare Ruimte. Wat ik mis in die reacties is het belang van de inwoners van de stad, terwijl dat toch de mensen zijn waarvoor ik als wethouder aan het werk ben. Als lid van het college zet ik niet snel de stap om op dergelijke discussies te reageren, zeker omdat besluitvorming over dit onderwerp nog niet is afgerond. Gezien de richting waarin deze discussie nu opgaat, lijkt het mij echter ook niet langer verantwoord om niet te reageren. Als PvdA wethouder neem ik daarom de vrijheid tot de volgende reactie op de site van mijn eigen partij. Daarbij zal ik niet ingaan op alle vermoedens, speculaties en zogenaamde feitelijkheden zoals ze in ruime mate in de reacties voorkomen. Daarvoor zijn ze veel te talrijk of de moeite van het reageren niet waard. Ook zal ik niet ingaan op suggesties als zou ik als wethouder in het zadel gehouden moeten worden. Zij die mij kennen weten dat ik allang zelf mijn conclusies zou hebben getrokken als dat zo was. Zij die de betreffende uitlatingen doen beroepen zich vooral op beeldvorming en niet op feiten. Over deze zaken leg ik graag op een ander moment verantwoording af, zij het voor de gemeenteraad, zij het voor de ledenvergadering van de PvdA. Ik zal me in deze reactie dus beperken.

Eerst maar eens even de feiten op een rijtje. In tegenstelling tot wat geschreven wordt, is er bij het voornemen van het college geen sprake van privatisering in die zin dat we nu alles naar de vrije markt gaan brengen. De voorgestelde NV is immers een overheids NV waarbij de rol van aandeelhouder komt te liggen bij de colleges van de deelnemende gemeenten. Deze aandeelhouders zijn daardoor altijd verantwoording verschuldigd aan de democratisch gekozen gemeenteraden. Elke suggestie dat wij ons (en onze mensen) overleveren aan de markt is dus echt onzin. De omvorming tot een overheids NV is een stap die vele gemeenten in Nederland voor ons succesvol hebben gezet.

Door deze werkzaamheden onder te brengen in een overheids NV ontstaat de mogelijkheid om dit werk samen met een aantal buurgemeenten zoals Leiderdorp, Zoeterwoude en Oegstgeest te organiseren. Doen we dit niet dan is de kans groot dat de betreffende gemeenten voor hun werk de komende jaren de overstap naar de markt zullen moeten maken, dus wel echt privatiseren. Veel andere gemeenten uit de regio hebben deze stap de afgelopen jaren immers al gezet. Bovendien zal de schaal waarop Leiden de werkzaamheden uitvoert dan definitief beperkt worden tot het grondgebied van de eigen stad. Gezien de ontwikkelingen in den lande is deze omvang volstrekt onvoldoende om uitvoering in eigen beheer op termijn betaalbaar te houden. Als we nu geen stappen zetten is echte privatisering in de toekomst onvermijdelijk waarbij we, veel meer dan nu, afhankelijk zullen worden van de markt. Bovendien is het voor Leiden in meerdere opzichten van strategisch belang om de samenwerking met de buurgemeenten te zoeken. Doen we dat niet dan zullen nieuwe samenwerkingsvormen rondom de stad ontstaan die vooral tegen de belangen van Leiden werken. Voorbeelden daarvan hebben we in het verleden ook gezien. De samenwerking in de NV Beheer Openbare Ruimte is dus ook van groot strategisch belang.

Voor Leidse ambtenaren die overgaan naar de nieuw te vormen NV worden met betrekking tot arbeidsvoorwaarden afspraken gemaakt tussen de gemeente Leiden en de vakbonden. Het college is bereid garanties af te geven dat de rechten van het huidige personeel gerespecteerd worden tot hun pensioendatum en zelfs daarna. Tijdens verschillende bijeenkomsten met de medewerkers heb ik daarom gezegd dat de verzelfstandiging niet over de ruggen van het zittende personeel zal gaan. Daar blijf ik bij. Uiteindelijk is het aan de bonden om te beoordelen of we dat ook waarmaken. Tot nu toe verliepen de onderhandeling over deze arbeidsvoorwaarden ook in de ogen van diezelfde bonden positief. De aanzienlijke financiële voordelen van de NV vorming zitten vooral op lange termijn doordat nieuw aan te nemen personeel onder een nieuwe en goedkopere cao komen te werken. Dat is overigens nog steeds een hele fatsoenlijke cao die ook voor de reinigingsdiensten in veel andere steden van toepassing is en daar ook door de grote bonden van overheidspersoneel akkoord is bevonden. Uit contacten met de betreffende medewerkers weet ik dat vooral het feit dat men de ambtelijke status kwijt raakt, heel gevoelig ligt. Ik begrijp dit, de medewerkers ontlenen aan deze status immers het een gevoel van veiligheid, geborgenheid en rechtszekerheid en dat is belangrijk voor ze. Echter ook zonder de NV-vorming worden de risico’s op termijn alleen maar groter.

Een lager kostenniveau is op termijn van belang om ervoor te zorgen dat de inwoners van Leiden niet veel meer betalen voor dezelfde diensten als inwoners van vergelijkbare steden in Nederland. Op dit moment zitten we qua kostenniveau in vergelijking tot de rest van Nederland al in de top. Zo is de inconveniëntenregeling voor de Leidse ambtenaren zelfs de duurste van Nederland. Ik gun dat onze mensen best en blijkbaar hebben ze in het verleden slim onderhandeld met het gemeentebestuur. Daarom pakken we ook deze regeling niet van de huidige medewerkers af, maar we moeten wel maatregelen nemen om hier voor de toekomst verandering in te brengen.

Bij de gemeente Leiden werken momenteel ongeveer 1700 medewerkers. Uitgedrukt in het aantal ambtenaren per 1000 inwoners vervullen we in Nederland een koppositie. Het feit dat veel uitvoerende diensten in Leiden in eigen beheer uitgevoerd worden, maakt de organisatie buitengewoon log en complex. In de dagelijkse praktijk is de druk van de uitvoeringstaken op de politieke agenda zo groot dat er onvoldoende tijd en aandacht is voor de grote vraagstukken met betrekking tot de toekomstige ontwikkeling van de stad. Daarnaast is er binnen de Leidse bestuurscultuur grote politieke betrokkenheid bij dergelijke uitvoeringstaken waardoor er van sturen op hoofdlijnen niet altijd sprake is. Wat de gevolgen zijn van politieke aansturing van uitvoeringsdiensten moge duidelijk zijn uit de voorbeelden die iemand als ‘Dessert Eagle’ beschrijft in zijn brief van 19 juli, maar zoals zijn verhaal heb ik er de afgelopen periode veel meer gehoord en ook van niet anonieme bronnen. Die verhalen geven allemaal aan dat door een groot aantal achtereenvolgende bestuurders politieke beslissingen zijn genomen die vanuit een logische bedrijfsvoering niet altijd begrijpelijk zijn. Het gevolg is dat onze inwoners duurder uit zijn voor minder kwaliteit. Naar mijn mening hebben ook de medewerkers van deze dienst recht op een directeur die niet voor elke beslissing afhankelijk is van de grilligheid van de politiek, maar die over voldoende bevoegdheden beschikt om de noodzakelijke beslissingen tijdig te kunnen nemen.

Met het oog op de komende verkiezingen maken de politieke partijen momenteel allemaal hun nieuwe programma’s met daarin hun plannen voor de stad. Partijen verschillen daarbij over de koers die het toekomstig gemeentebestuur zou moeten varen. De partijen die na de verkiezingen de meerderheid van de stemmen krijgen, hebben daarbij ook de verantwoordelijkheid om hun denkbeelden snel om te zetten in nieuw beleid voor de stad. Daar hebben de kiezers recht op. Daarbij is een slagvaardige en daadkrachtige gemeentelijke organisatie van groot belang. De huidige complexe organisatiestructuur van de gemeente Leiden maakt het bijna onmogelijk om binnen een acceptabele termijn te komen tot een daadkrachtige uitvoering van nieuw door de raad vastgesteld beleid. Daarmee komt volgens mij een belangrijk democratisch principe in gevaar. Ik heb de afgelopen 3 jaar zelf mogen ervaren hoe lastig het is om uitvoering te geven aan nieuw beleid van de gemeenteraad. Het huidige (en vorige) college werkt daarom met kracht aan een programma ‘Regie op Maat’ dat tot doel heeft om tot een flexibele en daadkrachtige organisatie te komen. Daar zullen we binnen deze collegeperiode de vruchten niet meer van plukken, maar het zal de toekomstige bestuurder de mogelijkheid geven om veel beter dan nu in te spelen op de complexe vraagstukken waar de gemeente mee te maken krijgt. De NV Beheer Openbare Ruimte is een belangrijk project van het ‘Regie op Maat’ programma. Het is van groot belang dat we hiermee doorgaan, maar zoals ik eerder schreef, niet over de ruggen van de zittende medewerkers. Daar sta ik voor.

Marc Witteman

Sociaal jaarverslag

Wat het financiele jaarverslag is voor de wethouder van Financien, is het sociaal jaarverslag voor de wethouder Personeel en Organisatie. Nadat de gemeenteraad dit verslag had goedgekeurd, mocht ik vandaag officieel de gedrukte versie in ontvangst nemen van Chris Hazenberg, onze afdelingsmanager HRM en Communicatie. (foto)

Tot voor kort maakten we niet zoveel werk van dit verslag. In de praktijk blijkt echter dat dit boekje niet alleen door insiders wordt gelezen. Ook andere mensen zoals bijvoorbeeld sollicitanten, gebruiken het sociaal jaarverslag steeds vaker om een goed beeld te krijgen van de kwaliteit van de gemeente als werkgever. Voor ons was dat reden om de uitgave van dit jaar eens in een modern fris jasje te steken. Gewoon een leuk en lekker lezend boekje met veel wetenswaardige feiten over de gemeente als werkgever in 2008. Ik ben heel benieuwd naar de reacties.

Tot ziens.

Gedichtenvaren

Nog een paar weken en dan begint het zomerreces, een periode waarin we de tijd hebben om op vakantie te gaan of werkzaamheden te doen waar we normaal de tijd niet voor kunnen vinden. Doorgaans is wethouder van Leiden een drukke job. Weken van 60 uur of meer vormen geen uitzondering.

We zouden al dat werk nooit kunnen doen zonder de medewerking van heel veel Leidse ambtenaren. Om ook eens wat terug te doen, ben ik vanavond met de mensen met wie ik het afgelopen jaar het meest heb samengewerkt een paar uurtjes gaan varen door Leiden. Aan boord natuurlijk een hapje en een drankje. Onderweg droegen we muurgedichten voor die langs het water te lezen waren (foto). Na afloop heb ik de aanwezigen bedankt voor de geweldige samenwerking in het afgelopen jaar. Die dank geldt natuurlijk ook alle medewerkers die mij het afgelopen jaar hebben bijgestaan maar er vanavond niet bij konden zijn.

Tot ziens.

De Koning

Vanmiddag zat ik aan de balie van uitzendbureau De Koning in Leiden. Niet op zoek naar een andere baan, maar wel voor een werkbezoek aan dit oerleidse bedrijf. De Koning uitzendbureau is in 1959 in Leiden opgericht door een voormalige medewerker van de gemeente Leiden, Thea de Koning. Uitzendbureaus waren in die tijd nog helemaal geen bekend verschijnsel. De oprichter was haar tijd dus ver vooruit met de oprichting van dit bedrijf. De Koning is nu het oudste uitzendbureau van Leiden en misschien wel van heel Nederland.

In tegenstelling tot een aantal grote landelijke aanbieders heeft dit bedrijf zich niet gericht op schaalvergroting en acquisitie. Bewust heeft men gekozen voor de schaal van deze regio waarbij de aandacht vooral gericht is op het onderhouden van persoonlijke relaties met hun werkers en klanten.

Uitzendbureau's vervullen een steeds belangrijkere rol binnen de Leidse arbeidsmarkt. Was het vroeger zo dat deze ondernemingen vooral goed waren in het aanbieden van tijdelijke werkers, tegenwoordig leidt een belangrijk deel van de plaatsingen uiteindelijk tot een vast contract tussen de uitzendkracht en het betreffende bedrijf. Daarmee is De Koning naast uitzendbureau ook ook een belangrijk wervings en selectiebureau voor veel regionale bedrijven en heeft het bedrijf een belangrijke plaats in de Leidse economie verworven.

Tot ziens.

Tevreden

In 1990 begon ik mijn politieke loopbaan als lid van de gemeenteraad in Hillegom. Mijn fractie maakte destijds deel uit van de oppositie en ik was o.a. woordvoerder op het beleidsterrein Personeel en Organisatie. Een van de grote successen uit die tijd was het feit dat ik een meerderheid had gekregen voor een motie waarmee het college werd opgedragen om het personeelstevredenheidsonderzoek structureel in te voeren in de organisatie. Ik kende dat onderzoek destijds uit het bedrijfsleven, maar binnen gemeenten was het toen nog een redelijk onbekend instrument.

Vanavond hadden we in Leiden het jaarlijkse begrotingsdebat. Als wethouder Personeel en Organisatie kreeg ik te maken met een motie van de oppositie om in Leiden een personeelstevredenheidsonderzoek te houden in 2009. Mijn advies aan de gemeenteraad was deze motie af te wijzen. Tevergeefs, de motie werd even later met algemene stemmen aanvaard. Het kan verkeren.

De gemeente Leiden heeft begin dit jaar een omvangrijke reorganisatie doorgevoerd onder de naam 'Anders Werken'. Voorafgaand aan deze reorganisatie hebben wij in samenwerking met de Hogeschool Leiden een uitgebreid en gedegen onderzoek gedaan naar het welbevinden van onze medewerkers. De afspraak is toen gemaakt om een dergelijk onderzoek na één jaar te herhalen om daarmee de effecten van het reorganisatieproces goed te kunnen meten. Momenteel loopt dat tweede onderzoek en begin volgend jaar krijgen we de uitkomsten gepresenteerd. Blijkbaar ben ik er niet in geslaagd om de gemeenteraad te overtuigen van de kwaliteit van dit onderzoek. Als gevolg daarvan worden onze medewerkers volgend jaar zelfs twee keer gevraagd naar hun mening. Dat is wat mij betreft nog steeds beter dan helemaal niet. Ik ben immers al 18 jaar overtuigd van de voordelen van het medewerkerstevredenheidsonderzoek.

Tot ziens.

Groenpluk

Sinds ik de portefeuille economisch zaken mag beheren, kom ik met grote regelmaat over de vloer bij ondernemers in onze stad. Bij die gesprekken zijn er twee onderwerpen die bijna altijd aan de orde komen. Bijna alle ondernemers klagen over de bereikbaarheid van Leiden over de weg en aan het gebrek aan goede arbeidskrachten om alle vacatures te vervullen. Voor het probleem van de bereikbaarheid is in de politiek over het algemeen veel aandacht. Iedere maand staat er wel iets met betrekking tot dit onderwerp op de agenda van de commissie Ruimte en Bereikbaarheid. Dat is zeker niet het geval met betrekking tot het tekort aan voldoende personeel voor onze bedrijven. Toch durf ik de stelling aan dat beide problemen qua ernst niet veel voor elkaar onder zullen doen. Ik wil daarom graag een pleidooi houden voor meer politieke aandacht voor het personeelstekort in onze stad.

Vandaag hadden we een overleg met bestuur en leiding van ROC Leiden. Het ROC is een van de organisaties die zich goed bewust is van het arbeidsmarkt probleem in Leiden. Zij zetten zich op heel veel verschillende manieren in om ervoor te zorgen dat er voldoende nieuwe mensen met de juiste papieren de arbeidsmarkt opkomen. Zelf zal ik in overleg met het bedrijfsleven de komende tijd kijken of een betere samenwerking tussen de bedrijven en de opleidingsinstellingen kan leiden tot nieuwe oplossingen. Dat het nodig is staat voor mij als een paal boven water.

Tijdens ons overleg heb ik vandaag een nieuw woord geleerd: Groenpluk. Dat is een situatie waarbij werkgevers met aantrekkelijke voorstellen, medewerkers gaan recruteren die nog niet klaar zijn met hun opleiding. Een gevolg is dat deze mensen zonder diploma aan het werk gaan. Op de korte termijn lijkt dat geen probleem maar zodra deze mensen wat ouder worden en zonder papieren op de arbeidsmarkt komen dan krijgen ze een probleem. Groenpluk is dus in ieder geval niet de manier om de tekorten op te lossen

Tot ziens.

Vuilstaking

De medewerkers van onze reinigingsdienst maken zich zorgen over de toekomst. Dat lieten ze vorige week in een petitie weten aan het college. De belangrijkste aanleiding voor deze zorg is het feit dat wij ons hebben voorgenomen om de werkzaamheden onder te gaan brengen in een apart bedrijf, los van de gemeentelijke organisatie. De huidige medewerkers zullen daarbij in dienst treden bij het nieuwe bedrijf en vallen dus onder een andere CAO. In de petitie vroegen de medewerkers om voor 2 oktober duidelijkheid te verschaffen over de gevolgen die dit voor ze zou hebben.

Naar aanleiding van de petitie heb ik afgelopen maandag als wethouder Personeelszaken een gesprek gehad met een afvaardiging van het personeel. Wat mij betreft een open gesprek dat in een goede sfeer verliep. Ook een gesprek waarbij het mij opnieuw duidelijk werd dat wij in onze rol als werkgever een belangrijke verantwoordelijkheid hebben naar onze mensen. We willen tenslotte ook een goede en sociale werkgever zijn. Aan de andere kant kreeg ik ook de gelegenheid om uit te leggen dat we als gemeente naar de belangen van onze inwoners moeten kijken. Daarom mogen bijvoorbeeld de lasten voor onze inwoners niet meer op lopen dan in andere vergelijkbare gemeenten. Daar zitten dus ook gemeenten tussen die de reiniging hebben uitbesteed aan veel goedkopere externe marktpartijen.

Als reactie op de petitie heeft het college vandaag een brief verzonden aan de medewerkers. Daarin reageren we nog een keer formeel de genoemde punten. Wij gaan de plannen voor het verzelfstandigen van de reinigingsdienst de komende tijd verder uitwerken. De afspraak die we met de medewerkers hebben gemaakt, is dat we daarbij ons best doen om op zo'n kort mogelijke termijn duidelijkheid te geven over de gevolgen die dit heeft voor de medewerkers. Daarbij zullen we als een goede werkgever op een fatsoenlijke manier omgaan met hun belangen. Daar kunnen ze mij en het hele college dus op aanspreken.

Het Leidsch Dagblad speelde bij deze discussie een hele opmerkelijke rol. Tot ongenoegen van een groot deel van de medewerkers lieten zij zich gebruiken als spreekbuis van enkele individuen. Grote koppen in de krant met teksten als 'Vuilstaking dreigt bij Leidens Ontzet' waren het gevolg van deze gebrekkige journalistiek. Daarmee was het Leidsch Dagblad deze week een heel belangrijke bron van onrust binnen de gemeentelijke organisatie.

Tot ziens.

Kika

De personeelsvereniging van de gemeente Leiden organiseerde vandaag een benefiet voetbaltoernooi en allerlei activiteiten daar omheen. Dit alles om geld op te brengen voor Kika, dat staat voor Kinderen Kankervrij.

Het voetbaltoernooi is vernoemd naar Mike Muiselaar, oud medewerker van de gemeente Leiden. Hij is twee jaar geleden op 38-jarige leeftijd overleden aan kanker. De ziekte die hij in zijn jeugd had overwonnen, was hem alsnog fataal geworden. Zijn collega's herdenken hem door de organisatie van dit evenement.

Kika werft fondsen die ten goede komen aan de 7 kinderkankercentra in Nederland. Kika stelt geld beschikbaar voor onderzoek waarmee deze centra versneld therapieën kunnen realiseren voor een betere behandeling en genezing van kinderkanker.

Rond 12.00 uur mocht ik de aftrap doen van het zogenaamde prominententoernooi. Dankzij het mooie weer werd het een drukbezochte dag met een fraaie opbrengst voor Kika. Er kwamen zo'n 1000 bezoekers die samen met de sponsors van het evenement ruim 5000 euro bij elkaar brachten. Daarmee was Kika uiteindelijk de grootste winnaar vandaag. Giro 8118 staat overigens nog steeds open.

Tot ziens.

Lakenfeesten

Vanmiddag mocht ik het college vertegenwoordigen bij de Drakenbootrace, een onderdeel van de Leidse Lakenfeesten. De beelden die ik weer ontving van Emile van Aelst spreken voor zich. Bedankt daarvoor Emile!

Tot ziens.